Kiến thức

Qui tắc alpha (α) và dãy điện hóa của kim loại > CUOC SONG MY .NET

Qui tắc alpha giúp mình viết nhanh và đúng phương trình của phản ứng oxi hóa-khử.


Các bạn thân mến,

phản ứng oxi hóa khử xảy ra khi chất cho electron (gọi là chất khử) gặp chất nhận electron (gọi là chất oxi hóa). Tuy nhiên, không phải cứ chất khử gặp chất oxi hóa là phản ứng xảy ra; mà phải thỏa điều kiện sau:

OXI HOÁ MẠNH + KHỬ MẠNH –> oxh yếu + khử yếu [*]

Thỏa điều kiện phản ứng
Mặc dù gặp 3 chàng trai, nhưng nàng chỉ yêu anh bọ gậy còm cõi và xấu trai. Có lẽ …
anh ấy thỏa vài điều kiện nào đó của cô ta… ít nhất là áo cùng màu!

Ví dụ Cu2+ (oxh mạnh) + Fe (khử mạnh) –> Fe2+ (oxh yếu) + Cu (khử yếu)

  • Đây chính là phản ứng Fe + CuSO4 –> FeSO4 + Cu
  • Các bé lớp 8, 9, 10 nói: Fe là kim loại mạnh nên đẩy được kim loại Cu yếu hơn ra khỏi dung dịch muối
  • Chúng mình học nài này xong, nói: phản ứng xảy ra vì thoải điều kiện phản ứng oxi hoá-khử [*]

Bạn đang xem: Qui tắc alpha (α) và dãy điện hóa của kim loại > CUOC SONG MY .NET

Qui tắc alpha dễ thương

Để dễ nhớ [*], người ta hình thức hoá bằng qui tắc alpha – α như sau


qui tắc alpha

Qui tắc alpha vừa đẹp, vừa dễ thương và dễ nhớ cho điều kiện xảy ra phản ứng oxi hóa khử.

Muốn vậy, người ta phải xếp hai dãy, trong đó

  • Dãy trên có tính oxi hóa mạnh dần
  • Dãy dưới có tính khử yếu dần

Để so sánh tính oxi hóa, tính khử; người ta phải dùng thực nghiệm và máy móc đo đạc. Ở ví dụ trên, từ thực nghiệm có được sự so sánh sau:

  • tính oxi hóa của          Fe2+ < Cu2+
  • tính khử của                Fe     > Cu
  • nên phản ứng xảy ra là Cu2+ + Fe –> Fe2+ + Cu
  • có phải chúng mình vẽ được chữ α như trên không nào!

Dãy điện hóa của kim loại

Dãy điện hoá xếp theo chiều tăng dần tính oxi hoá và chiều giảm dần tính khử; mục đích viết phản ứng oxi hóa khử cho nhanh khi áp dụng qui tắc α


Dãy điện hóa của kim loại nè!

Để dễ nhớ, mình học lời vàng ‎ý ngọc sau: Lắm Khi Ba Cô Nàng Mong Ăn Me Zốt Cần Fải (Fe2+/Fe) Cố Nhớ Sang Phố Hỏi (H) Cụ Sắt 3 (Fe3+/Fe2+) Bạc Hàng Phi Âu (Bạn có thể sáng tác bản khác nếu muốn).

Đương nhiên, ưu tiên phản ứng giữa chất khử mạnh nhất + chất oxi hoá mạnh nhất (nhớ: càng xa nhau phản ứng càng dễ!)


Phản ứng của kim loại với dung dịch Fe3+ từ qui tắc alpha

Rất khó để có được bảng tổng kết sau đây; nhưng nếu bạn suy nghĩ đôi chút, cũng chỉ từ qui tắc alpha và dãy điện hóa của kim loại mà thôi!


Phản ứng với Fe3+
Phản ứng của kim loại với dung dịch Fe3+ khá khó chịu

Nhớ MÃI không QUÊN nhưng luôn… MÃI QUÊN 3 phản ứng sau

  • Fe + 2Fe3+ –> 3Fe2+
  • Cu + 2Fe3+ –> Cu2+ + 2Fe2+
  • Fe2+ + Ag+ –> Fe3+ + Ag

Giải trí với vài bài toán qui tắc alpha

Câu 1 (CĐ 2013). Hỗn hợp X gồm FeCl2 và NaCl có tỉ lệ số mol tương ứng là  1 : 2. Hòa tan hoàn toàn 2,44 gam X vào nước, thu được dung dịch Y. Cho Y phản ứng hoàn toàn với dung dịch AgNO3 dư, thu được m gam chất rắn. Giá trị của m là A. 2,87. | B. 5,74. | C. 6,82. | D. 10,80.

X = 2,44 gam {x mol FeCl2 ; 2x mol NaCl} => ra x = 0,01

Tổng Cl = 0,04 mol ; Fe2+ = 0,01 mol

Phản ứng

  • Ag+ + Fe2+ –> Fe3+ + Ag rắn
  • Ag+ + Cl–> AgCl rắn

Tính mrắn gồm

  • Ag = 0,01.108 = 1,08 gam
  • AgCl = 143,5.0,04 = 5,74 gam
  • Vậy m = 6,82 gam

Câu 2 (ĐH B 2013). Nhúng một thanh sắt vào dung dịch hỗn hợp chứa 0,02 mol AgNO3  và 0,05 mol Cu(NO3)2. Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, khối lượng thanh sắt tăng m gam (coi toàn bộ kim loại sinh ra bám vào thanh sắt). Giá trị của m là A. 2,00. | B. 3,60. | C. 1,44. | D. 5,36.

Áp dụng mol tăng = mol giảm, ta có

  • Fe tăng từ 0 lên 2 (Fe dư; do cuối TN ta lấy thanh Fe ra, cân lại mà!)
  • Giảm gồm: Ag+ giảm 1 xuống 0 ; Cu2+ giảm 2 xuống 0
  • Mol Fetan.2 = Ag+.1 + Cu2+.2  => Fetan = 0,06mol ~ 3,36 gam

Agbám + Cubám = 5,36 gam

Vậy Fe tăng = kim loạibám vào Fe – lượngFe tan = 5,36 – 3,36 = 2 gam


Câu 3. Cho 300 ml dung dịch AgNO3 vào 200 ml dung dịch Fe(NO3)2. Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được 19,44 gam chất rắn X và dung dịch Y. Trong Y, số mol của Fe(NO3)3 gấp đôi số mol Fe(NO3)2. Dung dịch Y phản ứng được với tối đa m gam hỗn hợp kim loại Al và Mg (tỉ lệ số mol tương ứng là 1 : 3). Giá trị của m là A. 11,88. | B. 8,91. | C. 7,92. | D. 5,94.

AgNO3 + Fe(NO3)2 –> Fe(NO3)3 + Ag => rắn X = Ag = 0,18 mol

Fe(NO3)3 = Ag = 0,18 => Fe(NO3)2 dư = 0,09

Đặt Al = x mol ; Mg = 3x mol

  • Mol tăng = mol giảm => 3x + 3x.2 = 0,18.3 + 0,09.2
  • Giải ra x = 0,08
  • Vậy m = x.27 + 3x.24 = 7,92 gam

Viết bởi MrT

Bài viết đang cập nhật. Cám ơn bạn ghé qua. Hẹn sớm gặp lại bạn.

Chuyên mục: Kiến thức

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Check Also
Close
Back to top button