Kiến thức

Giải Bài Tập Vật Lí 12-Bài 53: Phóng xạ (Nâng Cao)

Chương 9: Hạt nhân nguyên tử

– Chọn bài -Bài 52: Cấu tạo của hạt nhân nguyên tử. Độ hụt khốiBài 53: Phóng xạBài 54: Phản ứng hạt nhânBài 55: Bài tập về phóng xạ và phản ứng hạt nhânBài 56: Phản ứng phân hạchBài 57: Phản ứng nhiệt hạch

  • Sách Giáo Khoa Vật Lý 12 nâng cao

  • Sách Giáo Khoa Vật Lý 12

  • Giải Vật Lí Lớp 12

  • Giải Sách Bài Tập Vật Lí Lớp 12

  • Sách Giáo Viên Vật Lí Lớp 12

  • Sách Giáo Viên Vật Lí Lớp 12 Nâng Cao

  • Sách Bài Tập Vật Lí Lớp 12

  • Sách Bài Tập Vật Lí Lớp 12 Nâng Cao

Giải Bài Tập Vật Lí 12 – Bài 53: Phóng xạ (Nâng Cao) giúp HS giải bài tập, nâng cao khả năng tư duy trừu tượng, khái quát, cũng như định lượng trong việc hình thành các khái niệm và định luật vật lí:

Bài C1 (trang 268 SGK Vật Lí 12 nâng cao): Cho tia phóng xạ (phát ra từ một mẫu chất phóng xạ) đi qua từ trường (hoặc điện trường giữa hai bản tụ điện tích điện), ta thấy các tia α, β và γ bị lệch khác nhau. Giải thích tại sao ?

Lời giải:

Khi cho phóng xạ qua vùng không gian có từ trường hoặc điện trường thì:

+ Nếu tia phóng xạ gồm các hạt có mang điện tích như tia α, tia β (chùm electron ); tia β+ (chùm pôzitrôn) thì sẽ chịu tác dụng của lực Lorenxơ do từ trường tác dụng hoặc lực điện Culông do điện trường gây ra. Đồng thời điện tích và khối lượng các hạt, tốc độ bay ra của các hạt là khác nhau nên quỹ đạo của các tia này sẽ bị lệch khác nhau.

+ Nếu tia phóng xạ là các hạt không mang điện tích (tia γ) thì sẽ không bị từ trường hoặc điện trường tác dụng lực nên chúng sẽ truyền thẳng không bị lệch trong điện trường hoặc từ trường.

Lời giải:

* Phóng xạ là hiện tượng hạt nhân nguyên tử của một số nguyên tố (kém bền vững) tự phóng ra các bức xạ rồi biến đổi thành hạt nhân nguyên tử của các nguyên tố khác (bền vững hơn).

Các nguyên tố phóng xạ có sẵn trong tự nhiên gọi là phóng xạ tự nhiên. Các nguyên tố phóng xạ do con người tạo ra gọi là phóng xạ nhân tạo (phóng xạ nhân tạo có nhiều hơn phóng xạ tự nhiên).

Giải bài tập Vật lý lớp 12 nâng cao Cau 1 Trang 272 Sgk Vat Ly 12 Nang Cao 2

* Các loại tia phóng xạ (phóng ra từ hạt nhân):

a) Tia alpha (α): thực chất là hạt nhân nguyên tử Giải bài tập Vật lý lớp 12 nâng cao Cau 1 Trang 272 Sgk Vat Ly 12 Nang Cao 1

– Bị lệch về phía bản (-) của tụ điện vì mang q = +2e.

– Phóng ra với vận tốc 107m/s.

– Có khả năng ion hoá chất khí.

– Đâm xuyên kém. Trong không khí đi được 8cm.

b) Tia Bêta (β): Gồm β+ và β

– β : lệch về bản (+) của tụ điện, thực chất là chùm electron, có điện tích -e.

– Do sự biến đổi: n → p + e + ν (ν là phản hạt notrino)

– β+ lệch về phía (-) của tụ điện (lệch nhiều hơn tia α và đối xứng với β); β+ thực chất là electron dương hay pôzitrôn có điện tích +e.

– Do sự biến đổi: p → n + ν + β+ (ν là hạt notrino)

– Các tia β phóng ra với vận tốc gần bằng vận tốc ánh sáng. Ion hoá chất khí yếu hơn α. Khả năng đâm xuyên mạnh, đi được vài trăm mét trong không khí.

– Trong từ trường các tia β, β+, α đều bị lệch theo phương vuông góc với đường sức từ , do lực Lorentz nhưng vì tia β có điện tích trái dấu với các tia β+, α nên có xu hướng lệch ngược hướng với các tia β+, α.

c) Tia gammar (γ):

– Có bản chất là sóng điện từ bước sóng rất ngắn (λ < 0,01nm), là chùm phôtôn năng lượng cao.

– Không bị lệch trong điện trường, từ trường.

– Có các tính chất như tia Rơnghen.

– Khả năng đâm xuyên lớn, có thể đi qua lớp chì vài cm và rất nguy hiểm.

– Phóng xạ γ không làm biến đổi hạt nhân nhưng phóng xạ γ luôn đi kèm với các phóng xạ α, β.

Lời giải:

* Mỗi chất phóng xạ có 1 chu kì phân rã đặc trưng, đó là khoảng thời gian sau đó lượng chất phóng xạ giảm đi một nửa.

Chú ý:

– Định luật phóng xạ có tính thống kê, nó chỉ đúng với lượng rất lớn số hạt chất phóng xạ.

– Với mỗi hạt nhân phóng xạ thì quá trình phân rã xảy ra ngẫu nhiên không biết trước tức là không thể áp dụng định luật phóng xạ cho 1 hạt hay một lượng rất ít hạt chất phóng xạ.

* Số nguyên tử chất phóng xạ còn lại sau thời gian t: Giải bài tập Vật lý lớp 12 nâng cao Cau 2 Trang 272 Sgk Vat Ly 12 Nang Cao

Lời giải:

Độ phóng xạ: H Là đại lượng đặc trưng cho tính phóng xạ mạnh hay yếu của một lượng – chất phóng xạ, nó phụ thuộc vào cả loại chất phóng xạ (λ) và lượng chất phóng xạ (N)

+ Đơn vị: Becơren (Bq); 1Bq = 1 phân rã/giây; 1Curi (Ci), 1Ci = 3,7.1010 Bq (1Ci bằng độ phóng xạ của 1g Ra).

+ Hệ thức giữa độ phóng xạ và số nguyên tử N (hạt nhân) trong lượng chất phóng xạ đó Giải bài tập Vật lý lớp 12 nâng cao Cau 3 Trang 272 Sgk Vat Ly 12 Nang Cao (H0 = λ.N0 là độ phóng xạ ban đầu).

    A. Phát ra một bức xạ điện từ.

    B. Tự phát phóng ra các tia α, β, γ nhưng không thay đổi hạt nhân.

    C. Tự phóng ra tia phóng xạ và biến thành một hạt nhân khác.

    D. Phóng ra các tia phóng xạ, khi bị bắn phá bằng những hạt chuyển động với tốc độ lớn.

Lời giải:

Chọn C

Phóng xạ là hiện tượng hạt nhân nguyên tử của một số nguyên tố (kém bền vững) tự phóng ra các bức xạ rồi biến đổi thành hạt nhân nguyên tử của các nguyên tố khác (bền vững hơn).

    A. Tia anpha lệch nhiều hơn cả, sau đến tia beta và tia gamma.

    B. Tia anpha lệch về phái bản dương, tia gamma lệch về phái bản âm của tụ điện.

    C. Tia gamma không bị lệch.

    D. Tia bêta không bị lệch.

Lời giải:

Chọn C

Tia gammar (γ) có bản chất là sóng điện từ bước sóng rất ngắn (λ < 0,01nm), là chùm phôtôn năng lượng cao nên không bị lệch trong điện trường, từ trường.

    A. Quá trình phóng xạ lại lặp lại như lúc ban đầu.

    B. Một nửa số nguyên tử chất ấy biến thành chất khác.

    C. Khối lượng chất ấy giảm một phần nhất định, tùy thuộc vào cấu tạo của nó.

    D. Một nửa số nguyên tử chất ấy hết khả năng phóng xạ.

Lời giải:

    Chọn B

Lời giải:

Xét quá trình phóng xạ:

Giải bài tập Vật lý lớp 12 nâng cao Bai 4 Trang 273 Sgk Vat Ly 12 Nang Cao 1

Ban đầu số nguyên tử Po có trong 0,168 g pôlôni là:

Giải bài tập Vật lý lớp 12 nâng cao Bai 4 Trang 273 Sgk Vat Ly 12 Nang Cao 2

Số nguyên tử chất phóng xạ còn lại sau thời gian t = 414 ngày:

Giải bài tập Vật lý lớp 12 nâng cao Bai 4 Trang 273 Sgk Vat Ly 12 Nang Cao 3

Số hạt nguyên tử bị phân rã bằng số hạt nhân con Pb được tạo thành sau thời gian t = 414 ngày:

Giải bài tập Vật lý lớp 12 nâng cao Bai 4 Trang 273 Sgk Vat Ly 12 Nang Cao 4

Khối lượng chì được tạo thành là:

Giải bài tập Vật lý lớp 12 nâng cao Bai 4 Trang 273 Sgk Vat Ly 12 Nang Cao 5

Lời giải:

Chất phóng xạ poloni 210Po có chu kì bán rã là 138 ngày.

Gọi N là số hạt Po để có độ phóng xạ 1Ci ta có: H = 1Ci = 3,7.1010 Bq.

Để học tốt Vật Lí 12 nâng cao | Giải bài tập Vật Lí 12 nâng cao Bai 5 Trang 273 Sgk Vat Ly 12 Nang Cao 2

 

Print Friendly, PDF & Email

Bài giải này có hữu ích với bạn không?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá!

Đánh giá trung bình / 5. Số lượt đánh giá:

Bài trước

– Chọn bài -Bài 52: Cấu tạo của hạt nhân nguyên tử. Độ hụt khốiBài 53: Phóng xạBài 54: Phản ứng hạt nhânBài 55: Bài tập về phóng xạ và phản ứng hạt nhânBài 56: Phản ứng phân hạchBài 57: Phản ứng nhiệt hạch

Bài tiếp

Bình luận

Chuyên mục: Kiến thức

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Check Also
Close
Back to top button