Kiến thức

Khử sắt trong xử lý nước và sinh hoạt

Khử sắt trong xử lý nước và sinh hoạt

30/12/2014 3594

KHỬ SẮT TRONG XỬ LÝ NƯỚC ĂN UỐNG VÀ SINH HOẠT

1. Trạng thái tồn tại tự nhiên của sắt trong các nguồn nước

Sắt thường tồn tại trong nước ngầm dưới dạng ion, sắt có hoá trị II (Fe 2+) là thành phần của các muối hoà tan như: Fe(HCO3)2; FeSO4, Fe(OH)2, v.v. Hàm lượng sắt có trong các nguồn nước ngầm thường cao và phân bố không đồng đều trong các lớp trầm tích dưới đất sâu. Nước có hàm lượng sắt cao, thường có mùi tanh và có màu vàng, gây ảnh hưởng không tốt đến chất lượng nước ăn uống sinh hoạt và sản xuất. Do đó, khi nước có hàm lượng sắt cao hơn giới hạn cho phép theo tiêu chuẩn thì chúng ta phải tiến hành khử sắt.

2. Phương pháp khử sắt trong xử lý nước

Nguyên lý của quá trình khử sắt là ôxy hóa sắt có hóa trị II (Fe2+) thành sắt có hóa trị III (Fe3+) và tách chúng ra khỏi nước dưới dạng hyđroxyt sắt III: Fe(OH)3, trong đó Fe(OH)3 là chất keo tụ, dễ dàng lắng đọng trong các bể lắng và bể lọc. 

Tuy nhiên, nước ngầm thường không chứa ôxy hoà tan hoặc có hàm lượng ôxy hoà tan rất thấp. Để tăng nồng độ ôxy hoà tan trong nước ngầm, biện pháp đơn giản nhất là làm thoáng – lấy oxy của không khí để oxy hoá sắt hoá trị (II) thành sắt hoá trị (III) theo phản ứng:  

4Fe2+ + 6H2O + 3O2 → 4Fe(OH)3 ↓

khi đó sắt (III) hyđroxyt trong nước kết tủa thành bông cặn màu vàng và có thể tách ra khỏi nước một cách dễ dàng nhờ quá trình lắng lọc bằng nhiều lớp vật liệu lọc. Để tránh hiện tượng tắc ở bể lọc, rửa hoặc thay lớp vật liệu lọc khi đến chu kỳ.

3. Tiêu chuẩn cho phép đối với Sắt trong nước ăn uống, sinh hoạt

Theo QCVN 02:2009/BYT, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt,  Hàm lượng sắt tối đa trong nước không được vượt quá 0,5 mg/L.

Theo QCVN 01:2009/BYT, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống, hàm lượng sắt tối đa trong nước ăn uống không được vượt quá 0,3 mg/L.

4. Khi hàm lượng Sắt trong nước ăn uống, sinh hoạt vượt quá tiêu chuẩn cho phép thì có ảnh hưởng tới sức khỏe không? 

Sắt là một yếu tố thiết yếu trong chế độ dinh dưỡng của con người. Mỗi người có khả năng hấp thụ sắt khác nhau thông qua chế độ ăn uống. Hiện tại chưa có bằng chứng của ngộ độc sắt do chế độ ăn uống. Nhưng khi  hàm lượng sắt trong nước ăn uống, sinh hoạt cao sẽ làm cho nước có vị tanh, màu vàng, độ đục và độ màu tăng nên khó sử dụng. Đồng thời khi hàm lượng sắt cao cũng thúc đẩy sự phát triển của “vi khuẩn sắt” (là các vi sinh vật sống nhờ lấy năng lượng từ quá trình oxy hóa Fe (II) thành Fe (III) trong quá trình khử sắt) và tạo thành một lớp nhầy nhụa trong các đường ống phân phối nước và các thiết bị trữ nước. Những vấn đề trên thường xuất hiện khi hàm lượng sắt trong nước vượt quá 0,3 mg/L.

5. Làm thế nào để biết nguồn nước của gia đình đang sử dụng có đạt tiêu chuẩn về hàm lượng sắt không?

– Đối với các gia đình đang sử dụng nguồn nước cấp do các công ty nước sạch hoặc các các trạm cấp nước tập trung cung cấp thì thông thường nước này phải có các chỉ tiêu chất lượng đạt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2009/BYT về chất lượng nước ăn uống hoặc QCVN 02:2009/BYT về chất lương nước sinh hoạt.

– Trong trường hợp nếu gia đình tự khai thác nước dùng cho ăn uống, mà nguồn nước sử dụng là nước ngầm (nước giếng khoan, giếng đào), nếu thấy nước có mùi tanh hoặc có màu vàng thì cần tiến hành khử sắt trong nước, sau đó lấy mẫu nước đi xét nghiệm tại phòng thí nghiệm của cơ quan có đủ chuyên môn để biết chất lượng nước đã đạt chất lượng hay chưa. Tần suất kiểm tra, khuyến cáo ít nhất 6 tháng/lần đối với nước sử dụng cho mục đích sinh hoạt và 01 tháng/lần đối với nước sử dụng cho mục đích ăn uống.

Cao Thị Hòa

(Khoa Vệ sinh và Sức khỏe môi trường)

 

 

Tài liệu tham khảo

1.      Phạm Huy Hoạt, 2012, Các phương pháp khử sắt trong nước ngầm. Thư viện bài giảng điện tử (

http://baigiang.violet.vn

).

2.      Trần Văn Quy, 2010, Bài giảng công nghệ xử lý nước cấp, Trường Đại học khoa học Tự nhiên, Đại học quốc gia Hà Nội.

3.      WHO, 2011, Guidelines for Drinking-water Quality, 4th edition.

Chuyên mục: Kiến thức

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Check Also
Close
Back to top button