Kiến thức

Cacbon đioxit trong khí quyển Trái Đất – Wikipedia tiếng Việt

Cacbon đioxit trong khí quyển Trái Đất

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bước tới điều hướng

Bước tới tìm kiếm

Đồ thị Keeling

về mức CO2 đo tại

Đài quan sát Mauna Loa

.

Các nhà khoa học quan tâm đến mức

cacbon đioxit

(CO2) trong

khí quyển Trái Đất

bởi vì nó có tác động đến

hiệu ứng nhà kính

. Mức này đã tăng lên đáng kể trong thế kỷ 21, tăng trung bình 2,0 ppm/năm trong giai đoạn 2000–2009 và có dấu hiệu tăng nhanh hơn kể từ đó.

[1]

[2]

Trước thời đại công nghiệp mật độ này bằng 280 ppm, nhưng tăng lên tới 400

ppm

(phần triệu) tính đến năm tháng 5 năm 2013

[cập nhật]

,

[3]

do chủ yếu từ những nguồn

hoạt động

của con người ảnh hưởng lên

môi trường

.

[4]

Khoảng 57% lượng khí thải CO2 làm tăng mật độ của nó trong khí quyển, những phần còn lại đa số làm

axít hóa đại dương

. Quá trình

quang hợp

tiêu thụ cacbon điôxít (ở

thực vật

sinh vật quang tự dưỡng

), và nó cũng là một trong các loại

khí nhà kính

. Mặc dù mật độ tập trung của CO2 là khá nhỏ so với các khí khác trong khí quyển, CO2 là nhân tố quan trọng của khí quyển Trái Đất bởi vì các phân tử CO2 hấp thụ và phát xạ tia

hồng ngoại

tại

bước sóng

4,26

µm

(trong mode

dao động

giãn bất đối xứng) và 14,99 µm (mode dao động uốn), và vì vậy đóng vai trò quan trọng trong hiệu ứng nhà kính.

[5]

Mức hiện tại cao hơn bất kỳ thời gian nào trong 800.000 năm trước,

[6]

thậm chí khả năng cao hơn hẳn trong 20 triệu năm qua.

[7]

Xem thêm: Lý thuyết Benzen

Mật độ hiện tại[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Tập tin:CO2 concentrations.ogv

Phát phương tiện

Mật độ trung bình hàng tháng CO2 năm 2003. Những nơi màu đỏ có mật độ CO2 ≈ 385 ppm, những nơi có giá trị thấp hơn có màu xanh với mật độ ≈ 360 ppm.

Tập tin:Birth of a Space Laser Instrument.ogv

Phát phương tiện

Mức độ CO2 có thể đo được từ vũ trụ sử dụng cảm biến

laser

.

refer to caption

Sự tương tự giữa đổ đầy

bồn tắm

bằng nước với quá trình tăng mật độ CO2 trong khí quyển.

[8]

Năm 2009, mật độ trung bình toàn cầu của CO2 trong

khí quyển

Trái Đất

là khoảng 0,0387%,

[9]

hay 387

ppm

.

[1]

[10]

Biên độ tăng giảm của mật độ gần bằng 3–9

ppmv

tương ứng với sự thay đổi các mùa tại Bán cầu bắc.

Bắc bán cầu

chi phối mật độ tập trung CO2 bởi vì đa số các nước công nghiệp phát triển nằm tại đây, và nhu cầu tiêu thụ

năng lượng

tăng cao nhất trong

mùa đông

tại các nước này. Mật độ CO2 đạt cực đại vào tháng 5 khi kết thúc mùa lạnh, và bắt đầu

mùa xuân

tại Bắc bán cầu, giá trị này đạt cực tiểu vào tháng 10 khi năng lượng tái tạo

sinh khối

từ quang hợp là lớn nhất.

[11]

Tháng 5 năm 2013, kỷ lục đầu tiên trong khoa học Trái Đất khi lượng cacbon đioxit đo tại trạm ở núi

Mauna Loa

lên tới 400 ppm.

[12]

Sir

Brian Hoskins

thuộc

Royal Society

đây là một dấu mốc “gây sức ép lên chính phủ các nước phải có những hành động mạnh mẽ hơn”.

[13]

Tạp chí

National Geographic

đưa tin mức CO2 trong khí quyển là cao nhất “trong 55 năm kể từ khi thu thập dữ liệu—và có lẽ cao hơn kể từ 3 triệu năm trước trong

lịch sử Trái Đất

“.

[14]

Vào tháng 6 năm 2012 ở

Bắc Cực

cũng đã đạt tới mức này, và theo như giám đốc cơ quan giám sát khí hậu toàn cầu tại Phòng thí nghiệm Nghiên cứu hệ thống Trái Đất thuộc Cục Quản trị Đại dương và Khí quyển Quốc gia (NOAA), “điều này nhắc nhở mọi người rằng chúng ta vẫn chưa khắc phục được, và vấn đề vẫn còn đó.”

[15]

Nguồn phát sinh[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Khí nhà kính phát ra từ các nhà máy điện.

[16]

Công nghệ Miêu tả Phần trăm thứ 50
(g CO2/kWhe)

Thủy điện

Hồ chứa 4

Gió

Cánh đồng điện gió 12

Hạt nhân

các lò phản ứng thế hệ II 16

Sinh khối

nhiều nguồn 18

Nhiệt điện Mặt Trời

Gương parabol 22

Địa nhiệt

Đá khô nóng

45

Solar PV

Silic đa tinh thể 46

Khí tự nhiên

khí chưa qua xử lý 469

Than

than chưa qua xử lý 1001
Các nước thải ra nhiều CO2 nhất (2008)
Các quốc gia có lượng khí thải CO2 lớn nhất
Quốc gia Lượng CO2 trên
một năm (106 tấn) (2008)
So với toàn cầu Chú giải
 Toàn cầu 29.888.121 100% UN

[17]

 

Trung Quốc

7.031.916 23.5% UN

[17]

 

Hoa Kỳ

5.461.014 18.27% UN

[17]

 

Liên minh châu Âu

(27)

4.177.817 13.98% UN

[18]

Ấn Độ

Ấn Độ

1.742.698 5.83% UN

[17]

 

Nga

1.708.653 5.72% UN

[17]

Nhật Bản

Nhật Bản

1.208.163 4.04% UN

[17]

 

Đức

786.660 2.63% UN

[17]

 

Canada

544.091 1.82% UN

[17]

 

Iran

538.404 1.8% UN

[17]

 

Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

522.856 1.75% UN

[17]

Hàn Quốc

Hàn Quốc

509.170 1.7% UN

[17]

México

México

475.834 1.59% UN

[17]

 

Ý

(cả San Marino)

445.119 1.49% UN

[17]

các quốc gia khác 4.735.726 15.84% UN

[17]

Xem thêm: “Nóng” chuyện giải tỏa công suất điện mặt trời

Quan hệ với nồng độ trong đại dương[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Các đại dương trên Trái Đất chứa một lượng rất lớn cacbon đioxit ở dạng các ion bicacbonat và cacbonat — lớn hơn nhiều so với lượng cacbon đioxit trong khí quyển. Bicacbonat được sinh ra từ các phản ứng giữa đá, nước, và cacbon đioxit. Ví dụ về sự hòa tan của

canxi cacbonat

:

CaCO
3
+ CO
2
+ H
2
O
Ca2+
+ 2 HCO
3

Xem thêm: Khoa Kỹ thuật Địa chất và Dầu khí và ngành Kỹ thuật Dầu khí chương trình Chất lượng cao – Đại học Bách khoa – Tuyển sinh – Chương trình Chất lượng cao – Văn phòng Đào tạo Quốc tế – ĐH Bách Khoa TP.HCM

Tính không thể đảo ngược và độc đáo của cacbon đioxit[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Cacbon đioxit có những tác động lâu dài đặc trưng đối với

biến đổi khí hậu

mà theo đó phần lớn “không thể hồi phục” trong khoảng thời gian hàng ngàn năm sau khi chấm dứt việc phát thải thậm chí cacbon đioxit có khuynh hướng cân bằng với

đại dương

trong khoảng thời gian tính theo 100 năm. Các khí nhà kính khác như

metan

đinitơ oxit

không tồn tại theo thời gian giống như cacbon đioxit. Thậm chí nếu lượng phát thải khí cacbon đioxit ngưng hoàn toàn, nhiệt độ khí quyển sẽ không giảm đáng kể trong khoảng thời gian ngắn.

[19]

[20]

[21]

[22]

Tham khảo[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

  1. ^

    Carbon Budget 2009 Highlights

    , globalcarbonproject.org, truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2012

  2. ^

    “Carbon dioxide passes symbolic mark”

    . BBC. ngày 10 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2013.

  3. ^

    D. M. Etheridge & L. P. Steele, R. L. Langenfelds, R. J. Francey, J.-M. Barnola, V. I. Morgan (1996). “Natural and anthropogenic changes in atmospheric CO2 over the last 1000 years from air in Antarctic ice and firn”. Journal of Geophysical Research. 101 (D2): 4115–4128.

    Bibcode

    :

    1996JGR…101.4115E

    .

    doi

    :

    10.1029/95JD03410

    .

    ISSN

     

    0148-0227

    .Quản lý CS1: sử dụng tham số tác giả (

    liên kết

    )

  4. ^

    Petty, G.W. (2004). A First Course in Atmospheric Radiation. Sundog Publishing. tr. 229–251.

  5. ^

    Amos, Jonathan (ngày 4 tháng 9 năm 2006).

    “Deep ice tells long climate story”

    .

    BBC News

    . Truy cập ngày 28 tháng 4 năm 2010.

  6. ^

    Climate Change 2001: The Scientific Basis

    Lưu trữ

    2007-04-27 tại

    Wayback Machine

    grida.no

  7. ^

    US Environmental Protection Agency (EPA),

    Causes of Climate Change: Climate Change: US EPA

  8. ^

    Earth System Research Laboratory Global Monitoring Division>

    “Trends in Atmospheric Carbon Dioxide”

    .

  9. ^

    “Current atmospheric CO2 concentration at http://co2unting.com”

    .

    Bản gốc

    lưu trữ ngày 12 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2021. Liên kết ngoài trong |title= (

    trợ giúp

    )

  10. ^

    “Frequently Asked Questions”

    . Carbon Dioxide Information Analysis Center (CDIAC).

  11. ^

    “Up-to-date weekly average CO2 at Mauna Loa”

    . NOAA. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2013.

  12. ^

    “Scientists call for action to tackle CO2 levels”

    . BBC News. ngày 11 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2013.

  13. ^

    Kunzig, Robert (ngày 9 tháng 5 năm 2013).

    “Climate Milestone: Earth’s CO2 Level Passes 400 ppm”

    .

    National Geographic

    . Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2013.

  14. ^

    “Greenhouse gas levels pass symbolic 400ppm CO2 milestone”

    .

    The Guardian

    . ngày 1 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2013.

  15. ^

    http://srren.ipcc-wg3.de/report/IPCC_SRREN_Annex_II.pdf

    see page 10 Moomaw, W., P. Burgherr, G. Heath, M. Lenzen, J. Nyboer, A. Verbruggen, 2011: Annex II: Methodology. In IPCC Special Report on Renewable Energy Sources and Climate Change Mitigation.

  16. ^

    a

    ă

    â

    b

    c

    d

    đ

    e

    ê

    g

    h

    i

    k

    l

    United Nations Statistics Division, Millennium Development Goals indicators:

    Carbon dioxide emissions (CO2), thousand tonnes of CO2

    (collected by CDIAC) Human-produced, direct emissions of carbon dioxide only. Excludes other greenhouse gases; land-use, land-use-change and forestry (LULUCF); and natural background flows of CO2 (xem thêm:

    chu trình cacbon

    )

  17. ^

    United Nations Framework Convention on Climate Change (ngày 23 tháng 10 năm 2011).

    “UNFCCC Greenhouse Gas Inventory Data – Detailed data by Party”

    . Unfccc.int. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2012.

  18. ^

    Solomon S, Plattner GK, Knutti R, Friedlingstein P (2009).

    “Irreversible climate change due to carbon dioxide emissions”

    . Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 106 (6): 1704–9.

    Bibcode

    :

    2009PNAS..106.1704S

    .

    doi

    :

    10.1073/pnas.0812721106

    .

    PMC

     

    2632717

    .

    PMID

     

    19179281

    . Đã bỏ qua tham số không rõ |month= (

    trợ giúp

    )Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (

    liên kết

    )

  19. ^

    “2010 in the top three warmest years, 2001–2010 warmest 10-year period”

    . WMO statement on the global climate in 2010. World Meteorological Organization. 2010. Truy cập ngày 7 tháng 11 năm 2011.

  20. ^

    Cohen, Judah (ngày 25 tháng 12 năm 2010).

    “Bundle Up, It’s Global Warming”

    . The New York Times.

  21. ^

    Carrington, Damian (ngày 4 tháng 7 năm 2011).

    “Sulphur from Chinese power stations ‘masking’ climate change”

    . The Guardian. London.

Lấy từ “

https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cacbon_đioxit_trong_khí_quyển_Trái_Đất&oldid=64544456

Chuyên mục: Kiến thức

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Check Also
Close
Back to top button