Kiến thức

Dãy đồng đẳng – Wikipedia tiếng Việt

Dãy đồng đẳng

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bước tới điều hướng

Bước tới tìm kiếm

Trong

hóa học

, dãy đồng đẳng là một dãy các

hợp chất

(bao gồm cả

hữu cơ

vô cơ

) với cùng một công thức tổng quát, với các tính chất hóa học tương tự do sự hiện diện của cùng một

nhóm chức

, và thể hiện các tính chất vật lý biến đổi dần dần do kết quả của việc tăng kích thước và khối lượng phân tử (xem

phân tử lượng tương đối

). Ví dụ,

êtan

có điểm sôi cao hơn của

mêtan

, do nó có lực Van der Waals cao hơn với các phân tử bên cạnh. Điều này là do sự gia tăng trong số lượng các nguyên tử cấu thành ra phân tử. Các hợp chất trong cùng một dãy đồng đẳng khác nhau bằng một hay nhiều nhóm CH2.

Các

ankan

(

parafin

),

anken

(olefin),

metoxyetan

(các

ête

bậc nhất),

ankin

(

axetylen

và đồng đẳng) tạo thành các dãy trong đó các thành viên khác nhau theo bội số của 14 đơn vị khối lượng nguyên tử. Ví dụ, dãy đồng đẳng của ankan bắt đầu với

mêtan

(CH4),

êtan

(C2H6),

prôpan

(C3H8),

butan

(C4H10), và

pentan

(C5H12), trong đó mỗi thành viên so với thành viên đứng trước nó thì hơn một nhóm CH2(tức 14 đơn vị khối lượng nguyên tử).

Tương tự, dãy đồng đẳng của

rượu

bắt đầu với

mêtanol

(CH4O),

êtanol

(C2H6O),

1-prôpanol

(C3H8O), và

1-butanol

(C4H10O).

Các hợp chất trong cùng một dãy với cùng một nhóm nhỏ các nguyên tử, không thay đổi khi đi từ hợp chất này sang hợp chất kia được gọi là

nhóm chức

. Phần lớn các tính chất hóa học của các hợp chất hữu cơ là do sự có mặt của nhóm chức.

Dãy đồng đẳng Công thức tổng quát Ví dụ Nhóm chức

Ankan

CnH2n + 2 (n ≥ 1) CH4, n = 1

Anken

CnH2n (n ≥ 2) C2H4, n = 2 C=C

Ankin

CnH2n − 2 (n ≥ 2) C2H2, n = 2 C≡C

Rượu

CnH2n + 1OH (n ≥ 1) CH3OH, n = 1 -OH

Axít cacboxylic

CnH2n+1COOH(n ≥ 1) HCOOH, n = 1 -COOH

Trong đó n là số nguyên tử cacbon trong hợp chất.

Phản ứng đồng đẳng hóa

là bất kỳ phản ứng hóa học nào chuyển hóa một thành viên của dãy đồng đẳng thành thành viên kế tiếp.

Tuy nhiên, cần lưu ý là thậm chí với cùng một công thức tổng quát, nhưng khi số phân tử của mạch cacbon tăng lên thì có thể xuất hiện các hợp chất với cùng một phân tử lượng, nhưng có cấu trúc hơi khác nhau và với các tính chất hóa học cũng tương đối khác nhau, mặc dù chúng sẽ luôn luôn thể hiện cùng các tính chất hóa học khi xem xét một cách tổng thể trong cùng một dãy đồng đẳng của từng hợp chất đó. Ví dụ rượu bậc nhất

1-prôpanol

CH3CH2CH2OH và rượu bậc hai

2-prôpanol

((CH3)2CHOH) đều có chung công thức tổng quát C3H8O nhưng có cách sắp xếp khác nhau trong phân tử nên hai rượu này có một số tính chất hóa học hoàn toàn khác nhau. Hiện tượng này còn được gọi là

đồng phân

.

Bạn đang xem: Dãy đồng đẳng – Wikipedia tiếng Việt

Xem thêm[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

  • Đồng phân

Tham khảo[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Liên kết ngoài[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Lấy từ “

https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Dãy_đồng_đẳng&oldid=64320847

Chuyên mục: Kiến thức

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Check Also
Close
Back to top button