Kiến thức

Dãy hoạt động hóa học của kim loại – Wikipedia tiếng Việt

Dãy hoạt động hóa học của kim loại

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bước tới điều hướng

Bước tới tìm kiếm

Dải hoạt động hóa học của kim loại gồm dãy các kim loại được sắp xếp theo thứ tự, thứ tự này phụ thuộc vào mức độ hoạt động của kim loại (tức là khả năng tham gia

phản ứng hóa học

với chất khác). Dãy hoạt động hóa học của kim loại được xây dựng từ

phương pháp thực nghiệm

.

Dãy hoạt động hóa học của kim loại[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Bạn đang xem: Dãy hoạt động hóa học của kim loại – Wikipedia tiếng Việt

Dãy Điện Hoá Của Kim Loại[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Kim loại Li K Ba Ca Na Mg Al Mn Zn Cr Fe Ni Sn Pb (H) Cu Hg Ag Pt Au
Tên gọi

Liti

Kali

Bari

Canxi

Natri

Magie

Nhôm

Mangan

Kẽm

Crôm

Sắt

Niken

Thiếc

Chì

Hydro

Đồng

Thủy ngân

Bạc

Bạch kim

Vàng

Phân loại Kim loại rất mạnh Kim loại mạnh Kim loại trung bình Kim loại yếu

Dãy Hoạt Động Hoá Học Của Kim Loại[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

(Được sắp xếp theo chiều giảm dần mức độ hoạt động hóa học của kim loại)

Kim loại Ion Khả năng phản ứng Điều chế

Xêsi

 Cs

Cs+

Điện phân

Franxi

 Fr

Fr+

Rubidi

 Rb

Rb+

Kali

 K

K+

Natri

 Na

Na+

Liti

 Li

Li+

Bari

 Ba

Ba2+

Radi

 Ra

Ra2+

Stronti

 Sr

Sr2+

Canxi

 Ca

Ca2+

Magie

 Mg

Mg2+ Phản ứng rất chậm với nước lạnh, nhưng nhanh chóng
trong nước sôi và rất mạnh với

axit

Beri

(Berili) Be

Be2+ phản ứng với axit và hơi nước sôi

Nhôm

 Al

Al3+

Titan

 Ti

Ti4+ phản ứng với

axit vô cơ

đặc

hỏa luyện kim (pyrometallurgical) trích xuất bằng

magie

,
hoặc ít phổ biến khác

kim loại kiềm

,

hydro

hoặc

canxi

trong quy trình Kroll

Mangan

 Mn

Mn2+ phản ứng với

axit

; phản ứng rất kém với hơi nước sôi.

Nấu chảy quặng với

than cốc

Kẽm

 Zn

Zn2+

Crom

 Cr

Cr3+

Phản ứng nhiệt nhôm

Sắt

 Fe

Fe2+ Nấu chảy quặng với

than cốc

Cadimi

 Cd

Cd2+

Coban

 Co

Co2+

Niken

 Ni

Ni2+

Thiếc

 Sn

Sn2+

Chì

 Pb

Pb2+

Antimon

 Sb

Sb3+ có thể phản ứng với một số

axit

oxy hóa

mạnh

chiết nhiệt hoặc vật lý

Bismut

 Bi

Bi3+

Đồng

 Cu

Cu2+ phản ứng chậm với không khí

Wolfram

 W

W3+ có thể phản ứng với một số

axit

oxy hóa

mạnh

Thủy ngân

 Hg

Hg2+

Bạc

 Ag

Ag+

Vàng

 Au

Au3+

[1]

[2]

Platin

 Pt

Pt4+

Đi từ dưới lên trên cùng của bảng kim loại:

  • Khả năng phản ứng tăng;
  • Khả năng cho electron (bị oxy hóa) dễ dàng hơn để tạo thành các ion dương;
  • Ăn mòn hoặc xỉn màu dễ hơn;
  • Cần nhiều năng lượng hơn (và các phương pháp khác nhau) để được tách chúng từ các hợp chất của chúng;
  • Trở thành chất khử mạnh hơn.

Ý nghĩa[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Xem thêm: Hóa hữu cơ – Wikipedia tiếng Việt

Khả năng phản ứng với nước[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Kim loại kiềm và một số kim loại kiềm thổ (như Ca, Ba) tác dụng với

nước

tạo ra

bazơ

(hoặc

hidroxit

lưỡng tính) và giải phóng khí

H2

ở điều kiện bình thường.

Ví dụ[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

2Na+2H2O⟶2NaOH+H2↑{displaystyle {ce {2Na + 2H_2O -> 2NaOH + H2 (^)}}}

Chú ý[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Nhôm không tác dụng được với

nước

do lớp

oxit

Al2O3

bên ngoài ngăn cản nhôm tác dụng với nước.

Magie phản ứng chậm với nước.

nhiệt độ

thường,

sắt

không tác dụng với nước, nhưng ở nhiệt độ cao thì

phản ứng thế

với nước tạo ra oxit sắt và giải phóng khí hidro. Nếu nhiệt độ dưới 570oC thì oxit sắt đó là

oxit sắt từ

(Fe3O4 hay FeO.Fe2O3) còn trên 570oC thì

oxit

đó là

FeO

.

Tác dụng với oxi[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Kim loại mạnh tác dụng với

oxi

ở nhiệt độ thường. Do đó các kim loại này thường ở dạng

hợp chất

ngoài

không khí

.

Kim loại trung bình và đồng phản ứng với oxi ở nhiệt độ cao. Một số kim loại để lâu ngoài không khí tạo thành hợp chất

oxit

làm mất dần đi tính chất ban đầu, ví dụ như để sắt ngoài không khí ẩm lâu ngày tạo thành Fe2O3 (

Sắt (III) oxit

) rất giòn và dễ gãy, người ta gọi hiện tượng này là

gỉ sét

.

Kim loại yếu còn lại khó tham gia phản ứng với

oxi

(như vàng, bạc,

platin

). Người ta thường dùng

lửa

để thử xem vàng có phải là vàng thật không, nếu sau khi đốt mà vàng vẫn giữ được màu sắc như ban đầu thì là vàng thật, còn nếu bị thay đổi về

màu sắc

thì đó là vàng giả (có thể là

đồng thau

).

Chú ý[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Đồng tham gia phản ứng với oxi ở nhiệt độ cao từ màu đỏ gạch chuyển sang

màu đen

của đồng (II) oxit. Ở nhiệt độ cao hơn (800 – 1000oC) thì một phần CuO ở lớp bên trong bị oxi hóa Cu thành

Cu2O

màu đỏ

.

Xem thêm: Tài liệu SỬ DỤNG HÀM SINH GIẢI BÀI TOÁN TỔ HỢP

Phản ứng với dung dịch axit[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Kim loại mạnh và trung bình tác dụng với dung dịch

axit

(trừ Pb) tạo ra

muối

và giải phóng khí hidro. Do đó trong

phòng thí nghiệm

, người ta thường dùng một số kim loại như Zn, Al, Fe tác dụng với

axit clohidric

hoặc

axit sunfuric

loãng để điều chế khí H2. Nhưng trong axit HNO3 đặc, nguội hay H2SO4 đặc, nguội thì Fe, Al và Cr bị thụ động hóa.

Zn+2HCl⟶ZnCl2+H2↑{displaystyle {ce {Zn + 2HCl -> ZnCl_2 + H_2 (^)}}}

Kim loại yếu không thể phản ứng với axit loãng nhưng một số kim loại (như Cu, Ag) có thể phản ứng với axit đặc (H2SO4 đặc, nóng hoặc HNO3 đặc hay loãng) tạo ra dung dịch muối mới nhưng không giải phóng khí hidro mà thay vào đó là

khí sunfurơ

(hoặc

khí NO2

hay

khí NO

).

Chú ý[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Kim loại tác dụng với axit sunfuric loãng thì tạo ra

muối

có số oxi hóa thấp nhưng còn tác dụng với axit sunfuric, axit nitric đặc, nóng hay axit nitrơ đặc thì sẽ tạo ra muối có số oxi hóa cao.

Sắt tác dụng với axit nitric loãng thu được khí NO hay

N2O

hay

khí nitơ

hay

NH4NO3

còn tác dụng với axit nitric rất loãng, lạnh sẽ giải phóng khí hidro.

Nhôm tác dụng với axit nitric rất loãng sẽ tạo ra dung dịch nhôm nitrat và amoni nitrat. Nhôm tác dụng với axit sunfuric đặc nóng thì thu được khí sunfurơ hay một số trường hợp khác thì sinh ra

lưu huỳnh

hoặc khí

hidro sunfua

.

Khả năng đẩy kim loại yếu hơn ra khỏi muối[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Kim loại từ magie trở về sau khi tác dụng với dung dịch muối của kim loại yếu hơn thì kim loại yếu hơn bị đẩy ra khỏi dung dịch muối.

CuSO4+Fe⟶FeSO4+Cu{displaystyle {ce {CuSO_4 + Fe -> FeSO_4 + Cu}}}

Xem thêm: Viết Nhanh đường Thẳng đi Qua 2 điểm Cực Trị Trên Máy Tính CASIO Fx-580VN X-BITEXEDU

Khả năng phản ứng với khí CO hoặc khí hidro[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Khí CO

hoặc khí hidro có thể khử các oxit của kim loại trung bình và kim loại yếu (từ Zn trở vào) tạo ra kim loại và khí

CO2

hoặc nước.

Ví dụ[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

CuO+H2→toCu+H2O{displaystyle {ce {CuO + H2 ->[t^o] Cu + H2O}}}

PbO+CO→toPb+CO2{displaystyle {ce {PbO + CO ->[t^o] Pb + CO2}}}

Chú ý[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Tính chất quan trọng của nhôm là tính khử mạnh. Nhôm có khả năng phản ứng dễ dàng với các phi kim như

khí clo

, lưu huỳnh, oxi… Nhôm khử được oxit kim loại tạo ra kim loại và

nhôm oxit

(phản ứng nhiệt nhôm).

Đối với Fe2O3 thì khí CO/ hidro khử thành

Fe3O4

rồi khử thành

FeO

cuối cùng mới tạo ra Fe.

Ở nhiệt độ cao,

cacbon

còn khử được một số oxit kim loại như

PbO

,

ZnO

,

CuO

… thành các kim loại như Pb, Zn, Cu…. Vì vậy trong luyện kim người ta sử dụng tính chất này của cacbon để điều chế kim loại.

Khả năng bị nhiệt phân hủy[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Khi nung nóng các

bazơ

hidroxit không tan trong nước ta được oxit của kim loại đó và có hơi nước thoát ra.

Chú ý[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Đồng (II) hidroxit

tan dễ dàng trong dung dịch

amoniac

tạo ra dung dịch xanh lam thẫm gọi là nước Svayde [Cu(NH3)4](OH)2.

Xem thêm[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

  • Kim loại

  • Phi kim

  • Nguyên tố hóa học

Tham khảo[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

  1. ^

    “Bản sao đã lưu trữ”

    .

    Bản gốc

    lưu trữ ngày 29 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2018.

  2. ^

    Wulsberg, Gary (2000).

    Inorganic Chemistry

    . tr. 294.

  • Chuyên đề Kim loại Hóa học 9 – Huỳnh Văn Út. Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Hóa học 9. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
  • Hóa học 12 (nâng cao). Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Lấy từ “

https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Dãy_hoạt_động_hóa_học_của_kim_loại&oldid=64982501

Chuyên mục: Kiến thức

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Check Also
Close
Back to top button