Kiến thức

Thế năng – Wikipedia tiếng Việt

Thế năng

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bước tới điều hướng

Bước tới tìm kiếm

Thế năng

Mediaeval archery reenactment.jpg

Trong trường hợp

cung tên

, khi cung thủ thực hiện công lên dây cung, kéo dây về phía sau, một số hóa năng trong cơ thể cung thủ được chuyển thành thế năng đàn hồi dự trữ trong dây cung bị uốn. Khi dây được thả, lực tương tác giữa dây và cung thực hiện công lên tên. Thế năng của cung được chuyển hóa thành

động năng

khiến tên bay đi.

Ký hiệu thường gặp PE, U, V

Đơn vị SI

joule

(J)

Liên hệ với các đại lượng khác U =

m

·

g

·

h

(

thế năng trọng trường

)

U = ½ ·

k

·

x

2U = ½ ·

C

·

V

2 (

thế năng điện trường

)

U = –

m

·

B

(

thế năng từ trường

)

Trong

cơ học

, thế năng

trường thế vô hướng

của

trường véctơ lực bảo toàn

. Cũng như mọi trường thế vô hướng, thế năng có giá trị tùy theo quy ước thế năng của

điểm

lấy mốc. Đôi khi, khái niệm hiệu thế năng thường được dùng khi so sánh thế năng giữa hai điểm, hoặc nói về thế năng của một điểm khi lấy điểm kia là mốc có thế năng bằng 0.

Với mọi

trường véctơ lực bảo toàn

,

tích phân đường

của véctơ lực E từ vị trí r0 đến r:

r0rF⋅dr′{displaystyle int _{mathbf {r} _{0}}^{mathbf {r} }mathbf {F} cdot dmathbf {r} ‘}

đều có giá trị không phụ thuộc vào đường đi cụ thể từ r0 đến r.

Như vậy tại mỗi điểm r đều có thể đặt giá trị gọi là thế năng:

ϕ(r)=ϕ(r0)+∫r0rF⋅dr′{displaystyle phi (mathbf {r} )=phi (mathbf {r} _{0})+int _{mathbf {r} _{0}}^{mathbf {r} }mathbf {F} cdot dmathbf {r} ‘}

với φ(r0) là giá trị thế năng quy ước ở mốc r0.

lực

nhân

quãng đường

công cơ học

, tức

năng lượng

, thế năng là một dạng năng lượng. Trong

hệ đo lường quốc tế

, thế năng được đo bằng

Joule

(viết tắt là J).

Xem thêm:

Thế năng hấp dẫn[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Lực hấp dẫn

là một

lực bảo toàn

, và thế năng trong trường hợp này gọi là thế năng hấp dẫn, còn gọi là thế năng trọng trường. Ví dụ, tại một điểm nhỏ trên bề mặt

hành tinh

lớn, có thể coi lực hấp dẫn lên vật thể (

trọng lực

) không đổi:

F = m g

với tại bề mặt, vật. Lúc đó nếu lấy mốc thế năng của vật tại bề mặt bằng 0 thì thế năng tại độ cao h so với bề mặt (h rất nhỏ so với

bán kính

của hành tinh) là:

φ = m |g| z
Khi ở trên mặt đất thế năng trọng trường có công thức: Wt = mgz đơn vị Jun
m

khối lượng

đơn vị kg

g là vectơ

gia tốc trọng trường

. Là hằng số 9,81

z là độ cao đơn vị là m

Xem thêm: VALIDATION (Ràng buộc dữ liệu) – TẠO LIST ĐỘNG-CONDITIONAL FORMATTING (Tô màu)

Thế năng tĩnh điện[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Lực tĩnh điện là một lực bảo toàn, và thế năng trong trường hợp này là thế năng tĩnh điện.

Lực tĩnh điện F là:

F = q E

với q

điện tích

của hạt mang điện, E

cường độ điện trường

.

Trong khi đó,

điện thế

, V, lại là

trường thế vô hướng

ứng với

trường véc tơ

cường độ điện trường

:

V(r)=V(r0)+∫r0rE⋅dr′{displaystyle V(mathbf {r} )=V(mathbf {r} _{0})+int _{mathbf {r} _{0}}^{mathbf {r} }mathbf {E} cdot dmathbf {r} ‘}

Suy ra:

φ = q V

nghĩa là thế năng tĩnh điện bằng điện thế

nhân

với điện tích.

Xem thêm: Khoảng cách giữa 2 đường thẳng là gì? Cách tính và Bài tập ví dụ

Thế năng đàn hồi[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

Lực đàn hồi

của

lò xo

lý tưởng là lực bảo toàn, và thế năng trong trường hợp này gọi là thế năng đàn hồi.

Nếu lò xo tuân theo

định luật Hooke

với lực đàn hồi, F, tỷ lệ với biến dạng, y:

|F| = k y

Thì thế năng đàn hồi của lò xo là:

φ = k y2/2

Có thể lấy mốc thế năng bằng 0 khi lò xo không bị biến dạng.

Tham khảo[

sửa

|

sửa mã nguồn

]

  • Cơ sở vật lý phần Cơ học, của Halliday, Walker và Resnick, dịch sang tiếng Việt bởi Ngô Quốc Quýnh,

    Nhà xuất bản Giáo dục

    , 1998.

Lấy từ “

https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thế_năng&oldid=64953938

Chuyên mục: Kiến thức

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Check Also
Close
Back to top button